Własne paliwo do kotła na biomasę – ile zaoszczędzisz, przetwarzając odpady z lasu?

Własne paliwo do kotła na biomasę może obniżyć koszty ogrzewania, jeśli masz regularny dostęp do gałęzi, konarów, zrzyn lub innych odpadów drzewnych. Największy sens ma to wtedy, gdy materiał i tak powstaje podczas prac leśnych, pielęgnacyjnych, sadowniczych albo tartacznych. Zamiast płacić za jego wywóz lub zostawiać go bez wykorzystania, można rozdrobnić go na zrębek i przeznaczyć do spalania w odpowiednim kotle.

Nie oznacza to jednak, że takie paliwo jest całkowicie darmowe. Trzeba policzyć pracę operatora, paliwo lub energię do maszyny, transport, sezonowanie, magazynowanie i ewentualną amortyzację sprzętu. Oszczędność pojawia się wtedy, gdy koszt przygotowania własnego zrębka jest niższy niż zakup gotowego paliwa albo koszt pozbycia się odpadów.

Czy odpady z lasu nadają się na paliwo?

Tak, odpady z lasu mogą nadawać się na paliwo, jeśli są legalnie pozyskane, czyste i odpowiednio przygotowane. Do przetwarzania można wykorzystać między innymi gałęzie, cieńsze konary, odpady po trzebieży, pozostałości po wycince i drewno, które nie ma wartości jako surowiec tartaczny.

Najważniejsze jest to, żeby materiał nie był zanieczyszczony ziemią, kamieniami, metalem, tworzywami, farbą ani impregnatami. Do kotła na biomasę powinien trafiać surowiec drzewny, który jest suchy i ma frakcję dopasowaną do podajnika oraz wymagań urządzenia grzewczego.

W praktyce liczą się trzy rzeczy:

• rodzaj drewna i jego wilgotność,
• wielkość zrębka,
• czystość materiału.

Im bardziej mokry i zanieczyszczony materiał, tym mniejszy pożytek z paliwa i większe ryzyko problemów z kotłem.

Sprawdź także: Rębaki do ciągnika Skorpion.

Ile można zaoszczędzić na własnym zrębku?

Oszczędność zależy od tego, z czym porównujemy własny zrębek. Inaczej wygląda kalkulacja dla gospodarstwa, które ma własny las i ciągnik, inaczej dla tartaku z dużą ilością zrzyn, a jeszcze inaczej dla firmy usługowej, która zbiera odpady po pracach terenowych.

Najprostszy wzór wygląda tak:

oszczędność = koszt zakupu paliwa lub wywozu odpadu – koszt przygotowania własnego zrębka

Do kosztu przygotowania trzeba doliczyć:

• pracę operatora,
• paliwo do ciągnika lub rębaka spalinowego,
• energię elektryczną przy maszynach stacjonarnych,
• transport materiału,
• miejsce do suszenia i magazynowania,
• serwis maszyny,
• zużycie noży, sit i elementów roboczych.

Jeśli materiał jest własny i powstaje regularnie, największą oszczędność daje ograniczenie zakupu paliwa oraz lepsze wykorzystanie odpadu, który wcześniej nie miał wartości.

Zdjęcie: zrębka

Polecamy sprawdzić nasze produkty z kategorii rębaków do drewna i gałęzi.

Przykładowa kalkulacja oszczędności

Poniższa tabela pokazuje prosty sposób liczenia. To nie jest gotowa wycena, tylko model, który trzeba uzupełnić aktualną ceną paliwa, kosztem pracy i realną ilością materiału.

Najbezpieczniej liczyć ostrożnie. Jeśli własny zrębek ma zastąpić tylko część paliwa, kalkulacja i tak może być korzystna, bo dochodzi dodatkowy efekt: nie płacisz za wywóz odpadów i nie tracisz miejsca na składowanie luźnych gałęzi.

Kiedy własne paliwo z biomasy ma największy sens?

Własne paliwo do kotła na biomasę ma największy sens wtedy, gdy odpady drzewne powstają cyklicznie. Jednorazowa wycinka kilku drzew raczej nie uzasadnia inwestycji w maszynę. Regularna praca w lesie, sadzie, gospodarstwie, firmie komunalnej lub zakładzie drzewnym to już zupełnie inna sytuacja.

Najbardziej opłacalne przypadki to:

• gospodarstwo z własnym lasem lub dużą liczbą zadrzewień,
• sad, w którym co sezon powstają odpady po cięciu,
• firma leśna lub arborystyczna,
• zakład tartaczny z odpadami produkcyjnymi,
• firma komunalna przetwarzająca gałęzie i konary,
• obiekt, który ma kocioł przystosowany do spalania zrębka.

W takich miejscach rębak nie tylko produkuje paliwo. Pomaga też utrzymać porządek, zmniejszyć objętość odpadu i uporządkować cały proces pracy z drewnem.

Polecamy także rębaki elektryczne Skorpion od Teknamotor.

Jaki rębak wybrać do produkcji zrębka na opał?

Do produkcji zrębka opałowego najlepiej wybierać maszynę pod rodzaj materiału i sposób pracy. Jeśli masz ciągnik i odpady powstają w gospodarstwie lub lesie, praktycznym rozwiązaniem może być rębak ciągnikowy bębnowy. Przykładem jest Skorpion 280 RBG, który ma podajnik gąsienicowy, sito i regulację wielkości zrębka. Taki model dobrze pasuje do użytkowników, którzy chcą uzyskiwać bardziej jednorodny materiał.

Jeśli odpady drzewne powstają w jednym miejscu, na przykład w tartaku lub zakładzie przerobu drewna, warto rozważyć rębaki stacjonarne. Dobrym przykładem jest Skorpion 500 EB, czyli stacjonarny rębak bębnowy do zrzyn, okrąglaków oraz odpadów tartacznych i meblarskich. W takim przypadku rębak może stać się częścią stałego procesu przygotowania paliwa lub surowca.

Jeśli celem jest dalsza produkcja pelletu lub brykietu, sam zrębek może wymagać dodatkowego rozdrabniania. Wtedy w procesie może pojawić się Skorpion młyn bijakowy 800, przeznaczony do rozdrabniania zrębki i wstępnie rozdrobnionych odpadów drzewnych na drobniejszą frakcję.

Przykładowa zrębka z rębaka Skorpion 500 EB

Czy każdy zrębek nadaje się do kotła na biomasę?

Nie każdy. Kocioł musi być przystosowany do spalania zrębka, a sam materiał powinien mieć odpowiednią wilgotność i wielkość. Zbyt mokry zrębek gorzej się pali, daje mniej użytecznego ciepła i może powodować problemy w pracy kotła. Zbyt nieregularna frakcja może utrudniać podawanie paliwa.

Przed rozpoczęciem produkcji własnego paliwa warto sprawdzić instrukcję kotła i odpowiedzieć na kilka pytań:

• jaką frakcję zrębka dopuszcza producent kotła,
• jaką wilgotność powinno mieć paliwo,
• czy podajnik radzi sobie z nieregularnym materiałem,
• czy zrębek musi być sezonowany,
• czy materiał nie zawiera zanieczyszczeń.

Dopiero wtedy można dobrać rębak, sito i sposób magazynowania zrębka.

Zachęcamy do przeczytania: Jak zamienić odpady z parków miejskich w darmową ściółkę i nawóz?

Jak przygotować odpady z lasu do spalania?

Najpierw trzeba rozdrobnić materiał na odpowiednią frakcję. Rębak zmniejsza objętość gałęzi i konarów, a uzyskany zrębek łatwiej przewieźć, wysuszyć i przechowywać. Następnie materiał powinien być sezonowany w przewiewnym miejscu, zabezpieczonym przed nadmiernym zawilgoceniem.

Warto pamiętać, że świeże gałęzie i konary zawierają dużo wilgoci. Jeśli trafią od razu do kotła, część energii zostanie zużyta na odparowanie wody, a nie na ogrzewanie budynku. Dlatego w praktyce dobre przygotowanie paliwa obejmuje nie tylko zrębkowanie, ale też właściwe składowanie.

Prosty proces wygląda następująco:

1. Zbierasz czyste odpady drzewne.
2. Rozdrabniasz je rębakiem.
3. Odsiewasz lub kontrolujesz zbyt duże elementy, jeśli wymaga tego kocioł.
4. Sezonujesz zrębek w przewiewnym miejscu.
5. Podajesz paliwo do kotła zgodnie z jego wymaganiami.

Własny zrębek czy pellet?

Zrębek i pellet to dwa różne paliwa. Zrębek jest mniej przetworzony, zwykle tańszy w przygotowaniu, ale wymaga odpowiedniego kotła, większego miejsca do magazynowania i kontroli wilgotności. Pellet jest bardziej jednorodny, łatwiejszy w transporcie i magazynowaniu, ale wymaga dodatkowego procesu produkcyjnego.

Jeśli masz własny materiał i kocioł na zrębek, najprostszy może być bezpośredni proces: odpady drzewne – rębak – sezonowanie – kocioł. Jeśli chcesz produkować paliwo bardziej jednorodne, łatwiejsze w pakowaniu i sprzedaży, trzeba myśleć o dalszym rozdrobnieniu oraz prasowaniu.

Sprawdź: Młyny młotkowe Skorpion.

Ile zaoszczędzisz?

Nie da się uczciwie podać jednej kwoty dla każdego użytkownika. Oszczędność zależy od ilości odpadu, aktualnej ceny paliwa, wilgotności drewna, kosztu pracy i rodzaju maszyny. Można jednak przyjąć prostą zasadę: im więcej własnego, czystego materiału masz do dyspozycji i im częściej korzystasz z kotła na biomasę, tym szybciej własny zrębek zaczyna mieć sens ekonomiczny.

Największa oszczędność pojawia się wtedy, gdy łączą się trzy warunki:

• materiał jest własny lub tani w pozyskaniu,
• rębak pracuje regularnie, a nie raz w roku,
• zrębek rzeczywiście zastępuje kupowane paliwo albo kosztowny wywóz odpadów.

W takim przypadku własne paliwo do kotła na biomasę może oznaczać nie tylko niższe rachunki za ogrzewanie, ale też lepszą organizację pracy z odpadami drzewnymi.

Własny zrębek opałowy opłaca się wtedy, gdy użytkownik ma stały dostęp do odpadu drzewnego i kocioł przystosowany do takiego paliwa. Sama maszyna nie rozwiązuje wszystkiego – kluczowe są wilgotność materiału, regularna frakcja i dobre magazynowanie. Dobrze dobrany rębak pozwala jednak zamienić problem z odpadami w realne źródło energii. – wyjaśnia Sławomir Kita – Specjalista ds. sprzedaży w Teknamotor.

FAQ